يادگيري در سرزمين مجازي (4)

مدارس هوشمند در ايران
نيمكت را بگير 20 را نه!
 

اساسي ترين نقش آموزش الكترونيك در سيستم آموزشي مي تواند در مدارس آن سيستم باشد. نفوذ الكترونيك به سيستم آموزشي ايران هم كم كم به مدارس كشور راه يافته است. طرح راه اندازي مدارس هوشمند يا smart school اولين بار در كشور مالزي به اجرا در آمد و قرار شد تا سال 2020 تمامي مدارس اين كشور به صورت هوشمند اداره شوند اما در كشور ما اين طرح از سال 86 و با راه اندازي اولين مدرسه هوشمند در مقطع ابتدايي اجرايي شد.
اگر چه تعدادي مدرسه آن هم در مقطع دبيرستان در تهران طرح كلاس هوشمند را به صورت پايلوت اجرا كرده اند و حتي آموزش و پرورش و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات طي تفاهمنامه اي طرح اتصال 50 هزار مدرسه به شبكه رشد را در قالب طرح مدارس هوشمند كليد زدند اما بهره گيري از فناوري هاي نوين در تمامي سطوح مدارس ابتدايي براي اولين بار در كشور از سوي پيشتازان كامپيوتر ايران و با حمايت هاي معنوي وزارت آموزش و پرورش شكل گرفت.
سال گذشته شعبات جديد نخستين مدرسه هوشمند با ساختار الكترونيكي افتتاح شد و هم اكنون به غير از مدارس مقطع ابتدايي دختران و پسران در تهران، نمايندگي اين مدارس در شهرهاي آمل، كرمان و ساري آغاز به كار كرده است.

مدارس هوشمند چه مي كنند؟
 

مدارس هوشمند هم مانند ديگر وسايل الكترونيكي هوشمند سوار بر اسب ارتباطات و فناوري اطلاعات شده اند و سعي مي كنند نقش مدارس حضوري را به صورت مجازي و كامل تر بازي كنند. در اين مدارس آموزش منحصر به معلم نيست و دانش آموز نقش اساسي در آموختن مباحث علمي دارد. در مدارس هوشمند،‌ معلمان مي توانند به جاي اينكه تلاش كنند پاسخي براي پرسش هاي دانش آموزان پيدا كنند،‌ از آنها بخواهند پاسخ پرسش هايشان را در اينترنت پيدا كنند و براي بقيه بازگو كنند. ارتباط والدين با مدرسه از طريق كامپيوتر انجام مي گيرد و اين امكان براي والدين وجود دارد كه از طريق اينترنت با مدير يا معلمان مدرسه ارتباط برقرار كنند و از وضعيت تحصيلي فرزند خود آگاه شوند. كتابخانه هاي اين مدرسه يك كتابخانه الكترونيكي است و دانش آموز مي تواند به صورت آن لاين از آن استفاده كنند. مسلماً دانش آموز امروزي كه بازي رايانه اي را به بازي در كوچه و خيابان ترجيح مي دهد مي تواند گرايش بيشتري به سمت مدارس هوشمند داشته باشد با اين نياز كه اطلاعاتش در مورد چگونگي اين مدارس هم براي خودش و هم براي خانواده اش بيشتر شده و از مزاياي آن با خبر شود و اين امر هم بدون فرهنگ سازي امكان پذير نيست. در اين صورت مدارس هوشمند از وابستگي هاي روزانه دانش آموزان امروزي خواهد شد.

دانش آموز ايراني و داستان معلم بالاي سر
 

البته اين روزها كارشناسان فناوري اطلاعات تأكيد بر اين دارند كه آموزش الكترونيكي لازمه مدارس ايران است و اين كارشناسان،‌مشاوران تحصيلي نيز هستند كه در برخي از موارد تحصيل حضوري را به مدارس هوشمند ترجيح مي دهند. بعضي از اين مشاوران معتقدند حضور معلم بالاي سر دانش آموزها تأثير بيشتري بر يادگيري آنها دارد. بهنام فيروزي از آن مشاوران تحصيلي است كه آموزش الكترونيك را مؤثر بر موفقيت دانش آموزهاي ايراني نمي داند او معتقد است پيشرفت الكترونيكي، آموزش حضوري و گچ و تخته سياه را كمرنگ نكرده است. اين مشاور تحصيلي مي گويد در حضور استادان و معلمان مواردي رعايت مي شود كه در فراگيري دانش آموزان تأثير زيادي دارد. اما در آموزش الكترونيكي فراگيري متفاوت است. البته او در بخشي از اظهار نظرهايش، ‌ترجيح آموزش الکترونيکي و آموزش حضوري بر يکديگر را بسته به روحيه دانش آموز مي داند و مثال مي زند: بسياري از دانش آموزان زبان انگليسي را تنها سر كلاس ياد مي گيرند اما برخي ها هم هستند كه با استفاده از سي دي هاي آموزش زبان انگليسي اين درس را فرا مي گيرند. فيروزي همچنين در مورد آموزش الكترونيكي معتقد است: اين آموزش هم مزاياي دارد كه آموزش حضوري از آنها برخوردار نيست. اين آموزش كه از طريق رسانه و ابزارهاي چند رسانه اي انجام مي شود مي تواند با تكرار بر دانش آموز تأثيرگذار باشد. به اين معنا كه هرگاه دانش آموز قسمتي از بحث را متوجه نشد با تكرار آن قسمت مي تواند مشكلش را حل كند. اين مشاور تحصيلي همچنين تأكيد مي كند:« آموزش الكترونيكي در ايران هنوز جايگاه خود را نيافته و نقش كمرنگي در مدارس ما دارد، اگر اين روش آموزشي روزي در ايران پيشرفت كند شايد نقش و تأثير بيشتري بتواند در يادگيري دانش آموزهاي ايراني بازي كند. اينها نظر يك مشاور تحصيلي بود كه بر نظر دانش آموزان و والدين آنها در حركت به سمت آموزش الكترونيكي بسيار تأثيرگذار است. براي اينكه قشر دانش آموز در ايران نظر مثبتي به E – LEARNING داشته باشند در كنار بستر سازي براي اين روش آموزشي در مدارس نيازمند فرهنگ سازي آن نيز وجود دارد كه يكي از راه هاي فرهنگ سازي آموزش الكترونيك ترغيب مشاوران تحصيلي به مطالعه بيشتر در اين زمينه و جذب بيشتر آنها به اين سمت است.
منبع: نشريه دانستنيها ـ خرداد90